Wybór okularów zarówno do czytania, jak i do codziennego użytku to bardzo trudna decyzja. Poza wyborem oprawy, która musi zostać dobrana odpowiednio zarówno pod kątem technicznym, jak i estetycznym, tak aby była ozdobą podkreślającą naturalne piękno, bardzo ważny jest również dobór odpowiedniej soczewki optycznej. Przy dużych mocach okularowych grubość oraz waga soczewki są znacznie większe niż przy mocach mniejszych. Brak pocienienia soczewki może wpływać zarówno na jej wagę, a co za tym idzie – komfort użytkowania, jak i na estetykę.

Czym jest indeks soczewki optycznej?

Indeks soczewki to w optyce okularowej termin techniczny, który oznacza współczynnik załamania światła tworzywa, z którego wykonane są soczewki okularowe. W praktyce najważniejszym aspektem indeksowania soczewki jest jego wpływ na konstrukcję oraz grubość i wagę. Parametry korekcji oraz montaż odpowiadają za ostateczną grubość szkieł okularowych.

Reasumując, indeks wpływa na pocienienie soczewki oraz jej wagę. Im wyższy indeks, tym soczewka cieńsza i zarazem lżejsza. Indeks przekłada się w dużej mierze na komfort użytkowania – okulary nie zsuwają się z nosa pod własnym ciężarem, znika dyskomfort wynikający z noszenia okularów przez cały dzień. Dodatkowo dzięki zastosowaniu indeksowania soczewka prezentuje się w oprawie bardziej estetycznie.

Indeksy soczewek optycznych

Podstawowym indeksem, który sprawdzi się przy niewielkich mocach sferycznych, jest indeks 1,5. Mimo braku pocienienia okulary będą stosunkowo lekkie i cienkie. W indeksie 1,5 soczewka ma podstawowe parametry (jest utwardzona), można jednak skorzystać z możliwości nałożenia dodatkowych powłok, takich jak antyrefleks czy ochrona przed światłem niebieskim, a także filtr dla kierowców.

W indeksie 1,6 soczewka jest pocieniona o 20% w porównaniu z wersją podstawową. Jest to soczewka z antyrefleksem, o mocniejszej konstrukcji, dzięki utwardzeniu bardziej odporna na zarysowania.

Kolejnym indeksem, do 40% cieńszym od wersji podstawowej, jest indeks 1,67. Ten typ soczewki sprawdzi się u osób z dużymi mocami, które chcą wybrać nieco cieńsze metalowe oprawy. Soczewka w tym indeksie jest odporna na zarysowania, wyposażona dodatkowo w powłoki hydrofobową i oleofobową, a także w powłoki ułatwiające czyszczenie.

Najwyższym indeksem, cieńszym do 50% od soczewki podstawowej, jest indeks 1,74. Dzięki dużemu pocienieniu można uzyskać lekkość i lepszą estetykę soczewki. Soczewka w indeksie 1,74 ma antyrefleks, powłokę odporną na zarysowania i uszkodzenia oraz powłokę ułatwiającą czyszczenie. Dzięki dodatkowej powłoce oleofobowej i hydrofobowej woda łatwiej spływa z powierzchni soczewki, a przyczepność kurzu i zabrudzeń się zmniejsza.

Jaki indeks wybrać?

Kwestia wyboru odpowiedniego indeksu soczewki optycznej jest bardzo złożona i zależy od wielu czynników. Przede wszystkim istotne są wysokość korekcji oraz przeznaczenie okularów. Przy wysokich mocach okularowych pocienienie stanowi bardzo ważną kwestię, gdyż wpływa na komfort użytkowania okularów.

Pocienione okulary stają się znacznie lżejsze, a co za tym idzie – wygodniejsze w codziennym noszeniu. Zsuwanie się okularów pod własnym ciężarem może przekładać się na zaburzenia widzenia, gdyż środki optyczne wyznaczone przez optyka będą się znajdować w niewłaściwym miejscu.

Okulary do stałego noszenia są również silniej narażone na uszkodzenia oraz zabrudzenia.

Całodniowe użytkowanie okularów zarówno w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz może nie być komfortowe, jeśli soczewki będą pozbawione antyrefleksu oraz powłok zapobiegających nadmiernym zabrudzeniom.

Indeks soczewek optycznych a oprawy

Wybór oprawy w dużym stopniu determinuje stopień pocienienia soczewki optycznej. Przy oprawach metalowych pocienienie w większości przypadków będzie konieczne, gdyż zbyt duże moce będą wyglądać nieestetycznie oraz mogą wpływać na zmianę kształtu oprawy. Zbyt duże wystawanie soczewek z oprawy może mieć również wpływ na przemieszczanie się lub nawet wypadanie soczewki.

W oprawach plastikowych zdecydowanie łatwiej ukryć nawet spore moce okularowe, gdyż oprawa sama w sobie jest grubsza. Warto jednak pamiętać, że masywność oprawy w połączeniu z dużą wagą soczewek może przekładać się na dyskomfort oraz zsuwanie się okularów.

Czasem trzeba jednak pójść na kompromis. Niezależnie od materiału wykonania oprawy i soczewki okularowej trzeba pamiętać, że głównym zadaniem okularów jest korygowanie wad wzroku. Niestety w niektórych przypadkach wada jest na tyle duża, że nawet pocienienie może nie przynieść oczekiwanego efektu. Soczewek optycznych nie można wyszczuplać bez ograniczeń, dlatego osobom z większymi wadami proponujemy soczewki asferyczne lub soczewki kontaktowe.

Czym soczewki asferyczne różnią się od sferycznych i komu je polecamy – więcej w artykule „Soczewki sferyczne a asferyczne – czym się różnią i które wybrać?”.