Zaktualizowano: 5 dni temu
Jaka jest różnica między soczewkami sferycznymi a asferycznymi?

Różnica jest nie tylko w nazwie, ale i w budowie soczewki okularowej, a odpowiednie dopasowanie jej do wady wzroku oraz typu oprawy jest bardzo ważną kwestią.
Soczewka sferyczna różni się od asferycznej pod kilkoma względami, a jednym z nich jest konstrukcja. Soczewka sferyczna zbudowana jest na bazie koła, natomiast soczewka asferyczna – na bazie bardziej zaawansowanych figur geometrycznych. Kształt, na którego podstawie budowana jest soczewka, ma duże znaczenie dla załamywania się światła. Dlatego też w zależności od sposobu użytkowania soczewki można wybrać różne opcje.
Przy małych mocach korekcyjnych najczęściej stosuje się soczewki sferyczne, gdyż nie wymagają one szczególnego pocienienia. Większe moce korekcyjne nie zawsze będą dobrze wyglądały w opcji sferycznej i najczęściej zaleca się do nich asferę. Dzięki zastosowaniu soczewki asferycznej można uzyskać pocienienie oraz lekkość soczewki.
Soczewka asferyczna
Soczewki asferyczne to rozwiązanie, które pozwala na uzyskanie estetycznego wyglądu okularów nawet przy dużej wadzie wzroku. Dzięki specyfice soczewki można ją sporo pocienić, a co za tym idzie – sprawić, by była lżejsza. Dobrze dobrana soczewka asferyczna będzie wyglądała idealnie nawet w cienkiej oprawie.
Kształt soczewki wpływa również na odwzorowanie obrazu – soczewka asferyczna ogranicza zniekształcenia obrazu w bocznych obszarach soczewki, co przekłada się na komfort użytkowania.
Soczewka asferyczna jest też bardziej płaska, dzięki czemu w mniejszym stopniu zmienia widoczną wielkość oka – przy mocach ujemnych oko mniej się „zmniejsza”, a przy dodatnich mniej „powiększa”. Ten model soczewki okularowej jest odpowiedni zarówno do mocy ujemnych, jak i dodatnich.
Dla kogo soczewki asferyczne?
Soczewki asferyczne sprawdzą się u wielu osób, jednak szczególnie polecane są pacjentom z większymi korekcjami (zwykle od ±4 dioptrii). Soczewka asferyczna dzięki swojej budowie jest cieńsza i bardziej płaska, a obraz na jej obrzeżach jest mniej zniekształcony. U osób z różnowzrocznością, czyli inną wadą w każdym oku, cieńsza soczewka może zmniejszyć różnicę w wyglądzie i wadze obu szkieł, ale nie usuwa różnicy wielkości obrazów w obu oczach – o sposobie korekcji decyduje badanie wzroku.
Równie ważna jest kwestia wagi – soczewka asferyczna nawet przy dużych mocach może być lekka i komfortowa w noszeniu przez cały dzień.
W sprawie doboru soczewek asferycznych najlepiej zwrócić się do optyka – to on w najlepszy sposób oceni, czy ten typ soczewki będzie odpowiedni. Nie sprawdzi się on jednak przy zbyt małych mocach, gdyż niewiele będzie się różnił od opcji sferycznej.
Okazuje się, że osoby zmieniające soczewki sferyczne na asferyczne bardzo szybko przyzwyczajają się do nowego typu korekcji. U osób starszych okres adaptacji może być jednak nieco dłuższy.
Soczewki asferyczne – wady
Mimo że soczewka asferyczna pozwala na wiele ciekawych rozwiązań i w większości przypadków jest chwalona przez użytkowników, może powodować kilka niedogodności. Soczewki asferyczne są zwykle droższe od sferycznych, a ich zalety są mało odczuwalne przy niewielkich mocach.
Przystosowanie się do soczewek asferycznych bywa niekiedy problematyczne dla osób, które przez długi czas nosiły soczewki sferyczne, bo obraz – zwłaszcza na obrzeżach soczewki – wygląda nieco inaczej.
Przy dużych wadach wzroku obraz widziany przez boczne części soczewki może być nadal lekko zniekształcony, szczególnie w dużych oprawach. Soczewka asferyczna ogranicza ten efekt, ale go nie usuwa.
Soczewki sferyczne
Soczewki sferyczne to podstawowa wersja soczewek okularowych stosowana w korekcji małych wad. Sprawdzą się one zarówno u osób z krótkowzrocznością, jak i z nadwzrocznością. Soczewka sferyczna zbudowana jest na wzór kuli, przez co jej główny punkt ostrości znajduje się w centrum. Pozostała część soczewki ma już nieco inną grubość, przez co odczuwalne są aberracje, czyli zniekształcenia obrazu. Soczewki dodatnie nieco powiększają obraz, a ujemne go pomniejszają, dlatego po zdjęciu okularów obraz może się przez chwilę wydawać inny. Soczewka zastosowana przy mocach ujemnych, u osób z krótkowzrocznością, będzie najcieńsza w centralnym punkcie i nieco grubsza na brzegach (odwrotnie będzie przy wartościach dodatnich). Sferyczna budowa soczewki ma również wpływ na wygląd oka – przy dużych mocach dodatnich oko staje się większe, natomiast przy mocach ujemnych jest pomniejszone, co w pewnym stopniu zaburza wygląd twarzy.
Dla kogo soczewki sferyczne?
Soczewki sferyczne to rozwiązanie bardzo często stosowane w optyce. Sprawdzą się one szczególnie u osób z małymi mocami okularowymi, które noszą okulary sporadycznie i którym nie zależy na najwyższej jakości. Będzie to również rozwiązanie idealne dla najmłodszych, ponieważ wada wzroku u dzieci często się zmienia, niekiedy nawet co kilka miesięcy. Soczewki sferyczne zaleca się także osobom starszym, które nigdy nie korzystały z soczewek asferycznych – wraz z wiekiem możliwości adaptacyjne organizmu się zmniejszają, dlatego zbyt duża zmiana mogłaby być niekorzystna.
Podsumowanie
Zarówno soczewki sferyczne, jak i asferyczne mają swoich zwolenników. Dobór odpowiednich soczewek okularowych uzależniony jest przede wszystkim od mocy, które powinny zostać dobrane przez okulistę lub optometrystę – zobacz Badanie wzroku i konsultacja optometryczna. Nie zaleca się doboru okularów na podstawie przedawnionej recepty okularowej, gdyż wada wzroku może się zmienić.
Zastosowanie soczewek sferycznych będzie odpowiednie przy niewielkich mocach okularowych, natomiast soczewki asferyczne sprawdzą się u osób z bardziej złożoną korekcją (duża wada wzroku lub astygmatyzm).
Duży wpływ na dobór soczewek okularowych mają również wielkość oprawy, rozstaw oraz wysokość źrenic. Dzięki tym pomiarom optyk może dobrać najlepszą z możliwych opcji, która będzie wpływała na poprawę widzenia oraz komfort użytkowania. Dobór soczewek i opraw w naszym salonie opisujemy w dziale Optyk.
Na grubość i wagę soczewek wpływa także współczynnik załamania światła materiału, z którego są wykonane – więcej w artykule „Indeksy soczewek optycznych – czym są i jaki indeks wybrać?”.






