Kępki żółte są zmianami pojawiającymi się najczęściej w wewnętrznym kąciku oka, zarówno na górnej, jak i na dolnej powiece. Zmiany występują najczęściej obuocznie i mogą być miękkie lub twarde. Grudki o żółtej barwie, nazywane również żółtakami, bywają zarówno wypukłe, jak i płaskie, a ich wielkość jest kwestią indywidualną. Kępki żółte pojawiają się często w przebiegu miażdżycy, cukrzycy, chorób nerek, niedrożności układu pokarmowego lub problemów z wątrobą.

Czym są kępki żółte?

Kępki żółte są zmianami skórnymi powstającymi na skutek odkładania się cholesterolu i komórek tłuszczowych w wewnętrznym kąciku oka. Zabarwienie zmian może być bardziej lub mniej intensywne, od koloru pomarańczowego przez brązowy aż po różowy.

Zmiany nie są groźne, jednak ich umiejscowienie tuż przy oku może powodować dyskomfort, a także utrudniać higienę okolicy oczu. Dla wielu osób kępki żółte stanowią również problem estetyczny i to właśnie z tego powodu decydują się one na ich usunięcie. Kępki żółte zwykle stopniowo się powiększają i rozlewają, mogą też tworzyć skupiska, pokrywając tym samym duży obszar powieki.

Jak powstają kępki żółte?

Główną przyczyną powstawania kępek żółtych są zaburzenia gospodarki lipidowej oraz nadmiar cholesterolu w organizmie. W procesie pochłaniania nadmiaru cholesterolu przez makrofagi (komórki układu odpornościowego) dochodzi do nieprawidłowości, w wyniku których w poszczególnych miejscach skóry gromadzą się zbyt duże ilości cholesterolu.

Kolejną z przyczyn powstawania zmian skórnych o żółtym zabarwieniu jest pierwotne żółciowe zapalenie dróg żółciowych (dawniej: pierwotna żółciowa marskość wątroby) – przewlekła choroba wątroby, w wyniku której dochodzi do niszczenia wewnątrzwątrobowych przewodzików żółciowych i cholestazy. Choroba ta może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak osteoporoza, a nawet nowotwór wątroby. Pojawiające się nagle zmiany (kępki żółte) mogą być pierwszym sygnałem świadczącym o schorzeniach wewnątrz organizmu. Nawet jeśli nie planujemy usunięcia zmian, należy skonsultować je ze specjalistą.

Zapobieganie występowaniu kępek żółtych

Kluczowym działaniem mogącym zapobiec powstaniu kępek żółtych jest dbanie o gospodarkę lipidową organizmu. Jej odpowiednią kondycję utrzymać można m.in. przez dbanie o kondycję fizyczną. Aktywność fizyczna oraz zdrowa dieta, bogata w warzywa, owoce, ryby, produkty zbożowe oraz oleje roślinne, z pewnością przyczynią się również do utrzymania zdrowia wątroby. Obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi sprzyja regularny ruch, który poza utrzymaniem prawidłowego poziomu cholesterolu przynosi szereg korzyści dla całego organizmu. W niektórych przypadkach konieczne jest stosowanie suplementów z kwasami omega, a także leków stosowanych powszechnie w leczeniu hipercholesterolemii (statyn).

Kępki żółte – diagnostyka

Diagnostyka kępek żółtych polega na obejrzeniu zmian przez lekarza specjalistę w lampie szczelinowej (w dużym przybliżeniu). Ocena pozwala określić liczbę, typ oraz rozległość zmian – po czym można zaplanować leczenie lub usunięcie. Lekarz odróżnia przy tym kępki żółte od innych zmian na powiekach, np. torbieli – więcej o nich w artykule „Cysta w oku – czym jest i o czym może świadczyć?”. O brodawkach i innych guzkach powiek – w artykule „Guzki, brodawki i inne zmiany powiek – objawy, przyczyny i usuwanie brodawek”. W razie niepokojących objawów zalecone może zostać poszerzenie diagnostyki o badanie histopatologiczne.

Kępki żółte – u kogo występują

Kępki żółte występują najczęściej u kobiet (znacznie częściej niż u mężczyzn) między 40. a 70. rokiem życia. Mogą to być zmiany dziedziczne, jednak bardzo często pojawiają się u pacjentów, w których rodzinach podobne zmiany nie występowały. Zmiany rozwijają się przede wszystkim u osób z nadmiarem cholesterolu we krwi oraz z zaburzeniami i schorzeniami wątroby.

Usunięcie kępek żółtych

Kępki żółte są zmianami nieodwracalnymi, w związku z czym, aby pozbyć się ich z okolicy oczu, należy poddać się ich chirurgicznemu usunięciu. Z medycznego punktu widzenia usunięcie zmian nie jest konieczne, jednak na indywidualne życzenie pacjenta zabieg może zostać wykonany.

Zabieg usunięcia kępek żółtych jest krótką procedurą wykonywaną w znieczuleniu miejscowym. Zabieg polega na usunięciu zmiany tłuszczowej w okolicy oka i ukryciu rany w fałdach powieki, tak aby nie była ona widoczna. Zabieg trwa około 30 minut.

Przebieg zabiegu

Zabieg musi zostać poprzedzony konsultacją – po zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu ustalany jest odpowiedni termin. Pacjent proszony jest o przybycie na wizytę bez makijażu oraz sztucznych rzęs, około 10 minut wcześniej – w celu uzupełnienia formularza osobowego i zgody zabiegowej.

Po starannym oczyszczeniu i zdezynfekowaniu obszaru zabiegowego w miejsce zabiegu za pomocą cienkiej igły podawane jest znieczulenie. Zmiany wycinane są w całości, a przy szczególnie dużych zmianach zakładany jest szew, który zatrzyma krwawienie i zapewni prawidłowy zrost rany. W miejscu zabiegu zakładany jest jałowy opatrunek uciskowy, który pacjent może zdjąć po kilku godzinach.

Po zabiegu

Pacjent od razu po zabiegu może wrócić do domu, nie zaleca się jednak zbyt dużej aktywności fizycznej i pochylania głowy w dół. Przez 24 godziny po zabiegu zaleca się odpoczynek w pozycji leżącej lub siedzącej. 7–10 dni po zabiegu zalecana jest kontrola, w ramach której usuwane są również szwy. Aby obniżyć ryzyko ponownego powstania zmian, zaleca się kontrolę poziomu cholesterolu we krwi i w razie potrzeby jego obniżenie.

Efekt zabiegu

Dzięki usunięciu kępek żółtych okolica oka odzyskuje dawny wygląd, a spojrzenie staje się bardziej otwarte i promienne. Brak uporczywych kępek żółtych umożliwia wykonanie makijażu i skuteczną pielęgnację wokół powiek. Na pierwsze efekty zabiegu należy zaczekać około 7 dni – do momentu zdjęcia szwów. Pełne efekty widoczne są dopiero po wygojeniu blizny.