Starczowzroczność, określana także jako presbiopia, jest naturalnym zjawiskiem pojawiającym się najczęściej po 40. roku życia. Objawia się stopniowym pogorszeniem widzenia z bliska, co może utrudniać codzienne czynności, takie jak czytanie, korzystanie z telefonu czy prace manualne. Charakterystycznym zachowaniem jest instynktowne oddalanie przedmiotów, aby uzyskać wyraźniejszy obraz.

Co powoduje presbiopię?

Podłożem presbiopii jest fizjologiczny proces starzenia się narządu wzroku, obejmujący:

• zmniejszenie elastyczności soczewki,

• osłabienie mechanizmu akomodacji, czyli zdolności oka do ostrego widzenia na różne odległości.

  
  

U osób młodych soczewka łatwo zmienia swój kształt, co umożliwia sprawne przełączanie ostrości. Z wiekiem proces ten staje się mniej efektywny, dlatego widzenie z bliska wymaga większego wysiłku wzrokowego.

Jakie są sposoby postępowania w presbiopii?

W literaturze i praktyce klinicznej opisywanych jest kilka kierunków postępowania, dobieranych indywidualnie:

• Korekcja okularowa

  
  

  Najczęściej stosowane rozwiązanie, obejmujące okulary do bliży lub inne warianty korekcji, których celem jest poprawa komfortu widzenia na krótkie odległości. Brak korekcji może sprzyjać objawom takim jak zmęczenie oczu czy bóle głowy.

  
  

• Krople do oczu o działaniu objawowym

  
  

  Preparaty zawierające niskie stężenie pilokarpiny mogą czasowo poprawiać widzenie z bliska poprzez zwężenie źrenicy. Działanie to jest ograniczone w czasie i nie każdy pacjent kwalifikuje się do ich stosowania. W badaniach podkreśla się konieczność indywidualnej oceny oraz omówienia możliwych działań niepożądanych.

  
  

• Metody chirurgiczne

  
  

  U wybranych pacjentów rozważa się techniki chirurgii refrakcyjnej lub zastosowanie soczewek wieloogniskowych, najczęściej w kontekście współistniejących wskazań, takich jak zaćma. Każda z tych metod wymaga szczegółowej diagnostyki i kwalifikacji.

  
  

Objawy presbiopii, jej przyczyny oraz dostępne metody korekcji zostały szerzej omówione w osobnym materiale poświęconym starczowzroczności.

Czy istnieje „najlepsza” metoda korekcji?

Nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego dla wszystkich. Wybór postępowania zależy m.in. od:

• wieku,

• stylu życia i potrzeb wzrokowych,

• stanu narządu wzroku oraz chorób współistniejących.

  
  

Dlatego w publikacjach medycznych podkreśla się znaczenie indywidualnego podejścia i realistycznych oczekiwań wobec każdej z metod.

Presbiopia a kontrola wzroku

Zmiany związane z widzeniem z bliska zwykle postępują stopniowo między 40. a 70. rokiem życia. Wraz z wiekiem może wzrastać zapotrzebowanie na tzw. addycję do bliży, czyli dodatkową moc korekcyjną wyrażaną w dioptriach. Częstotliwość kontroli wzroku ustalana jest indywidualnie, w zależności od dynamiki zmian i ogólnego stanu zdrowia oczu.