SLT - laserowe leczenie jaskry otwartego kąta. Czy SLT może ograniczyć stosowanie kropli?

Rozpoznanie jaskry otwartego kąta lub nadciśnienia ocznego często wiąże się z rozpoczęciem leczenia kroplami obniżającymi ciśnienie wewnątrzgałkowe. Dla części pacjentów regularne zakraplanie oka przez długi czas może być trudne ze względu na podrażnienia, objawy suchego oka, reakcje alergiczne albo problemy z systematycznością.

Selektywna trabekuloplastyka laserowa, czyli SLT, jest jedną z metod obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego u odpowiednio zakwalifikowanych osób z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym. U części pacjentów może ograniczyć potrzebę stosowania kropli, ale nie jest rozwiązaniem uniwersalnym ani nie przesądza o odstawieniu farmakoterapii.

Czym jest SLT i jak działa?

SLT to zabieg laserowy wykonywany w obrębie beleczkowania - struktury odpowiedzialnej za odpływ cieczy wodnistej z oka. Krótkie impulsy lasera oddziałują przede wszystkim na komórki zawierające barwnik.

Mechanizm obniżania ciśnienia po SLT nie został w pełni wyjaśniony. Badania sugerują, że zabieg może wywoływać reakcje biologiczne i procesy remodelowania w obrębie beleczkowania, co może ułatwiać odpływ cieczy wodnistej.

W rezultacie u części pacjentów dochodzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Skala efektu zależy między innymi od wyjściowego ciśnienia, stopnia zaawansowania choroby, historii dotychczasowego leczenia oraz indywidualnej odpowiedzi oka.

W porównaniu ze starszą trabekuloplastyką argonową SLT wiąże się z ograniczonym oddziaływaniem termicznym na beleczkowanie. Możliwość ponownego wykonania zabiegu lekarz rozważa indywidualnie, zależnie od uzyskanego efektu i ustalonego ciśnienia docelowego.

Bezpieczeństwo zabiegu

SLT ma korzystny profil bezpieczeństwa, jednak - jak po każdej procedurze laserowej - mogą wystąpić przejściowe objawy.

Do możliwych reakcji należą:

• zaczerwienienie oka,

• dyskomfort lub uczucie podrażnienia,

• nadwrażliwość na światło,

• przejściowe pogorszenie ostrości widzenia,

• krótkotrwały wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.

  
  

Po zabiegu okulista ocenia stan oka i zwykle wykonuje kontrolny pomiar ciśnienia.

Co mówią badania o SLT?

Wyniki po 3 latach

W randomizowanym badaniu LiGHT oceniano SLT jako leczenie początkowe u pacjentów z nowo rozpoznanym nadciśnieniem ocznym albo jaskrą otwartego kąta.

Po trzech latach 74,2% pacjentów leczonych początkowo SLT utrzymało docelowe ciśnienie wewnątrzgałkowe bez konieczności stosowania kropli.

Wyniki po 6 latach

W sześcioletniej obserwacji 69,8% oczu leczonych początkowo SLT pozostawało w granicach docelowego ciśnienia bez potrzeby leczenia farmakologicznego ani chirurgicznego.

Wynik ten dotyczy konkretnej grupy uczestników badania. Nie oznacza, że podobny efekt wystąpi u każdej osoby z jaskrą.

Tempo zmian w polu widzenia

W analizie post hoc danych z LiGHT tempo progresji zmian w polu widzenia było wolniejsze w grupie leczonej początkowo SLT niż w grupie rozpoczynającej leczenie od kropli. Różnica była szczególnie widoczna u pacjentów z łagodną jaskrą otwartego kąta.

Jak interpretować te dane?

Wyniki LiGHT dotyczą osób z nowym rozpoznaniem nadciśnienia ocznego albo łagodnej i umiarkowanej jaskry otwartego kąta.

Nie są podstawą do wniosku, że SLT może zastąpić krople u każdego pacjenta. Wybór metody leczenia wymaga ustalenia indywidualnego ciśnienia docelowego oraz regularnej kontroli nerwu wzrokowego, pola widzenia i ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Europejskie Towarzystwo Jaskrowe wskazuje trabekuloplastykę laserową jako jedną z opcji leczenia początkowego u odpowiednio dobranych pacjentów z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym.

Kiedy SLT może być rozważana?

SLT może być jedną z opcji omawianych z okulistą u osób, które:

• mają nowo rozpoznaną jaskrę otwartego kąta lub nadciśnienie oczne,

• mają trudność z regularnym stosowaniem kropli,

• odczuwają podrażnienie oka, objawy suchego oka lub inne działania niepożądane leczenia miejscowego,

• wymagają ograniczenia liczby stosowanych leków,

• mimo stosowania kropli nie osiągają ustalonego ciśnienia docelowego.

  
  

Kwalifikacja obejmuje ocenę kąta przesączania, ciśnienia wewnątrzgałkowego, nerwu wzrokowego, pola widzenia oraz zaawansowania choroby.

Szersze omówienie tego procesu zawiera materiał o rozpoznawaniu i monitorowaniu jaskry otwartego kąta.

Jak wygląda zabieg SLT?

Przygotowanie i przebieg

SLT wykonuje się ambulatoryjnie. Przed zabiegiem stosowane jest znieczulenie powierzchniowe w kroplach.

Lekarz zakłada na oko specjalną soczewkę kontaktową, która umożliwia uwidocznienie kąta przesączania i precyzyjne zastosowanie impulsów laserowych. Sam etap laserowy trwa zwykle kilka minut, natomiast cała wizyta najczęściej około 20–30 minut.

Kontrola po zabiegu

Bezpośrednio po procedurze okulista ocenia stan oka i mierzy ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Postępowanie po zabiegu, w tym ewentualne zastosowanie kropli przeciwzapalnych, ustalane jest indywidualnie. W dniu procedury widzenie może być przejściowo mniej wyraźne, dlatego warto zrezygnować z prowadzenia pojazdów.

Co z dotychczasowymi kroplami?

Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać stosowanych kropli przeciwjaskrowych.

O kontynuacji, ograniczeniu lub odstawieniu leczenia farmakologicznego decyduje okulista po ocenie efektu SLT podczas wizyt kontrolnych.

Szczegółowe informacje o przebiegu wizyty i kwalifikacji do zabiegu znajdziesz w opisie usługi SLT w Optima Medical.

Kiedy SLT może nie wystarczyć?

SLT nie gwarantuje osiągnięcia indywidualnie ustalonego ciśnienia docelowego.

Zabieg może być niewystarczający między innymi wtedy, gdy:

• jaskra jest zaawansowana i wymaga bardzo niskiego ciśnienia docelowego,

• kąt przesączania nie pozwala na wykonanie trabekuloplastyki,

• odpowiedź ciśnienia na zabieg jest ograniczona,

• choroba wymaga leczenia skojarzonego lub innej strategii terapeutycznej.

  
  

U części pacjentów krople pozostają potrzebne jako uzupełnienie działania SLT. Efekt laseroterapii może także słabnąć z czasem, dlatego dalsze postępowanie opiera się na regularnym monitorowaniu choroby.

Podsumowanie

SLT jest ambulatoryjną metodą obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego, którą można rozważać jako leczenie początkowe u odpowiednio dobranych pacjentów z jaskrą otwartego kąta lub nadciśnieniem ocznym.

U części osób zabieg może ograniczyć potrzebę codziennego stosowania kropli. Nie jest jednak rozwiązaniem dla każdego i nie zastępuje systematycznej kontroli okulistycznej.

O kwalifikacji do SLT oraz dalszym sposobie leczenia decyduje okulista po pełnej ocenie klinicznej.

→ Chcesz zrozumieć temat głębiej? Jaskra otwartego kąta - przewodnik dla pacjenta (artykuł edukacyjny)

→ Szczegóły zabiegu i kwalifikacja: Selektywna trabekuloplastyka laserowa SLT - Optima Medical.

Piśmiennictwo:

[1] Gazzard G., Konstantakopoulou E., Garway-Heath D. i wsp. (LiGHT Trial Study Group). Selective laser trabeculoplasty versus eye drops for first-line treatment of ocular hypertension and glaucoma (LiGHT): a multicentre randomised controlled trial. Lancet. 2019; 393(10180): 1505–1516. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)32213-X

[2] Gazzard G., Konstantakopoulou E., Garway-Heath D. i wsp. (LiGHT Trial Study Group). Laser in Glaucoma and Ocular Hypertension (LiGHT) Trial: Six-Year Results of Primary Selective Laser Trabeculoplasty versus Eye Drops for the Treatment of Glaucoma and Ocular Hypertension. Ophthalmology. 2023; 130(2): 139–151. https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2022.09.009

[3] Montesano G., Crabb D.P., Garway-Heath D.F. i wsp. (LiGHT Trial Study Group). Six-Year Rate of Visual Field Progression in the Laser in Glaucoma and Ocular Hypertension Trial. Ophthalmology. 2026; 133(2): 169–177. https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2025.09.023

[4] Pazos M., Traverso C.E., Viswanathan A. i wsp. (European Glaucoma Society). Terminology and Guidelines for Glaucoma. 6. wydanie. British Journal of Ophthalmology. 2025; 109(Suppl 1): 1–212. https://doi.org/10.1136/bjophthalmol-2025-egsguidelines