Zaktualizowano: 8 paź

Toksyna botulinowa to rodzaj substancji produkowanej przez bakterie Clostridium botulinum. Efektem jej działania jest blokowanie przekazywania sygnałów pomiędzy nerwami a mięśniami, co powoduje czasowy paraliż mięśni.
Rys historyczny
Toksyna botulinowa została po raz pierwszy zastosowana w medycynie w latach 70. XX wieku do leczenia kurczu mięśni twarzy, tzw. tików nerwowych. Doktor Alan Scott (okulista z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco) zauważył, że wstrzyknięcie toksyny botulinowej do mięśni twarzy może pomóc złagodzić skurcze i zmniejszyć ich nasilenie. Wkrótce potem toksyna botulinowa zaczęła być stosowana w leczeniu innych zaburzeń mięśniowych, takich jak dystonia szyjna czy spastyczność mięśni.
Zastosowanie w medycynie
W latach 90. XX wieku toksyna botulinowa zyskała szeroką popularność jako środek stosowany w redukcji zmarszczek. Od tego czasu zabiegi z jej użyciem należą do najczęściej wykonywanych w medycynie estetycznej. Obecnie toksyna botulinowa jest stosowana w wielu dziedzinach medycyny, zarówno w celach kosmetycznych, jak i terapeutycznych. Poza redukcją zmarszczek może być stosowana w celu zmniejszenia nadmiernej potliwości (zwłaszcza pod pachami, na dłoniach lub stopach), w zapobieganiu bólom głowy związanym z migreną oraz w łagodzeniu kurczu mięśni szyi w dystonii szyjnej. Jest też stosowana w leczeniu bruksizmu i przerostu mięśni żwaczy. Toksyna botulinowa ma także zastosowanie w terapii niektórych chorób okulistycznych, takich jak zez lub kurcz powiek. Toksyna botulinowa jest lekiem wydawanym na receptę – o możliwości jej zastosowania, dawce i obszarze podania decyduje lekarz po konsultacji i kwalifikacji.
Sposób podania
Toksyna botulinowa jest podawana w postaci precyzyjnych iniekcji odpowiednich dawek preparatu bezpośrednio do mięśni. W medycynie estetycznej może zmniejszać widoczność zmarszczek mimicznych – efekt i czas jego utrzymywania się są indywidualne, zwykle jest to kilka miesięcy. Z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, w tym osłabienia mięśni, opadnięcia powieki, podrażnienia skóry lub reakcji alergicznych, zabiegi z wykorzystaniem toksyny botulinowej powinien wykonywać lekarz z odpowiednim doświadczeniem i kwalifikacjami. Przebieg zabiegu w medycynie estetycznej opisujemy w artykule „Zabieg z użyciem toksyny botulinowej – działanie, przebieg i przeciwwskazania”.
Opracowała: dr Magdalena Turczynowska – specjalista okulistyki, lekarz wykonujący zabiegi medycyny estetycznej na podstawie odbytych studiów podyplomowych i szkoleń doskonalących w tej dziedzinie.




