top of page

Epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki – objawy, leczenie i profilaktyka

Home

/

Twój problem


Epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki – wysoce zakaźna infekcja oczu


Czym jest epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki?


Epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki (EKC, z ang. epidemic keratoconjunctivitis) to najcięższa postać zakażenia oka adenowirusem. Wywołują je głównie typy 8, 19 i 37 adenowirusa. Zapalenie rogówki rozwija się u około 80% chorych i może być nasilone [1]. Spojówka to cienka błona pokrywająca białą część oka i wewnętrzną powierzchnię powiek, a rogówka – przezroczysta przednia część oka, od której zależy ostrość widzenia.


Nazwa „epidemiczne” wynika z łatwości szerzenia się zakażenia w rodzinach, szkołach i miejscach pracy [2]. Zachorowania występują pojedynczo lub w ogniskach, także w placówkach medycznych i na basenach [1]. Ogniska w placówkach medycznych potrafią trwać od tygodni do lat [2].


Jak dochodzi do zakażenia?


Wirus przenosi się przez kontakt z wydzieliną z oka lub dróg oddechowych – przez ręce, ręczniki, poduszki, klamki i przyrządy medyczne [1]. Na suchych powierzchniach pozostaje zakaźny przez wiele tygodni, a chory może zakażać jeszcze przed wystąpieniem objawów [1, 3]. Okres wylęgania wynosi od 2 do 14 dni [3].


Objawy


  • łzawienie i wodnista wydzielina,

  • zaczerwienienie i obrzęk spojówki,

  • pieczenie, uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami,

  • światłowstręt – wyraźny, gdy zajęta jest rogówka [1],

  • zamglone widzenie przy zajęciu rogówki,

  • drobne wybroczyny na spojówce, a w cięższych przypadkach błony rzekome [2],

  • powiększony, tkliwy węzeł chłonny przed uchem [2].


Zwykle najpierw choruje jedno oko. W zakażeniu adenowirusowym drugie oko choruje często po jednym lub dwóch dniach, zazwyczaj łagodniej [1].


Nacieki w rogówce


Po około 7–10 dniach od początku choroby w rogówce mogą pojawić się drobne, okrągłe zmętnienia – nacieki podnabłonkowe. Według przeglądu z 2022 r. występują u 49–80% chorych z EKC [4]. Są reakcją odpornościową na wirusa, a nie czynnym zakażeniem. Mogą utrzymywać się nawet latami i powodować zamglenie widzenia, olśnienie, światłowstręt oraz astygmatyzm [4]. Utrwalone zmiany w rogówce opisuje strona Przymglenia i blizny rogówki – objawy, diagnostyka i leczenie.


Ile trwa choroba i jak długo zaraża


Zakażenie adenowirusowe ustępuje samoistnie zwykle w ciągu 2–3 tygodni [1]. Objawy mogą utrzymywać się od 7 do 28 dni, a u większości chorych wirusa nie wykrywa się już w posiewie po 13 dniach [3]. Wytyczne Amerykańskiej Akademii Okulistyki zalecają ograniczenie bliskich kontaktów z innymi osobami przez 10–14 dni od początku objawów w drugim zajętym oku [2].


Leczenie


Nie ma leku przeciwwirusowego o udowodnionym działaniu na adenowirusy, dlatego leczenie łagodzi objawy [1, 2]:


  • krople nawilżające bez konserwantów i chłodne okłady [2],

  • krople przeciwhistaminowe – łagodzą świąd i podrażnienie [2],

  • usunięcie błon rzekomych w gabinecie – zmniejsza ryzyko uszkodzenia rogówki [2],

  • krople ze sterydem – w ciężkim przebiegu z błonami rzekomymi, nasilonym obrzękiem spojówki lub naciekami pogarszającymi widzenie [1, 2].


Steryd łagodzi stan zapalny, ale nie skraca choroby, a po odstawieniu nacieki mogą wrócić, dlatego leczenie sterydem wymaga regularnych kontroli [1, 2]. Antybiotyk nie działa na wirusy i stosuje się go tylko przy nadkażeniu bakteryjnym [2]. Badano też krople z jodopowidonem; w badaniu RAPID nie zmniejszyły częstości nacieków i błon rzekomych w porównaniu ze sztucznymi łzami [3].


Jak ograniczyć przenoszenie zakażenia


Przenoszenie wirusa ograniczają [1, 2]:


  • częste mycie rąk i niedotykanie oczu,

  • osobny ręcznik, poszewka i kosmetyki do twarzy,

  • przerwa w noszeniu soczewek kontaktowych do czasu wyleczenia,

  • dokładne czyszczenie klamek, telefonów i innych często dotykanych powierzchni,

  • ograniczenie bliskich kontaktów, także pozostanie w domu zamiast pracy, szkoły czy przedszkola, przez 10–14 dni od początku objawów w drugim oku.


Kiedy potrzebna jest wizyta u okulisty


Wytyczne wymieniają jako wskazania do oceny okulistycznej m.in. umiarkowany lub silny ból, pogorszenie widzenia, zajęcie rogówki, brak poprawy po leczeniu i obniżoną odporność [2]. Błony rzekome wiążą się z większym ryzykiem trwałych powikłań [2]. Badanie w lampie szczelinowej pozwala ocenić rogówkę i odróżnić EKC od innych przyczyn zaczerwienienia, opisanych na stronie Czerwone oko. Inne postacie zapalenia opisuje strona Zapalenie spojówek – rodzaje, objawy i skuteczne leczenie oraz wpis Wirusowe zapalenie spojówek – objawy, przebieg, leczenie i zapobieganie.


Dorosłych przyjmujemy w ramach usługi Konsultacja okulistyczna dorosłych, dzieci – w ramach usługi Konsultacja okulistyczna dzieci.


Jak umówić się na konsultację okulistyczną w Optima Medical w Krakowie?


Telefon i godziny pracy: Kontakt


Rejestracja on-line


Najczęściej zadawane pytania – Epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki (FAQ)


Czy epidemiczne zapalenie spojówki i rogówki jest zaraźliwe?


Jest bardzo zaraźliwe. Wirus pozostaje zakaźny na powierzchniach przez wiele tygodni, a chory może zakażać jeszcze przed pojawieniem się objawów [1]. Okres zakaźności trwa zwykle 10–14 dni od początku objawów [2].


Czy z EKC można pracować?


W okresie zakaźności wytyczne zalecają ograniczenie bliskich kontaktów, co zwykle oznacza pracę zdalną albo zwolnienie [2]. Szczególnie dotyczy to pracowników ochrony zdrowia i opiekunów dzieci.


Czy potrzebne są krople z antybiotykiem?


Zwykle nie. Antybiotyk stosuje się tylko przy nadkażeniu bakteryjnym [2].


Czy można stracić wzrok?


Trwała utrata wzroku jest rzadka. Nacieki w rogówce mogą jednak pogarszać widzenie przez wiele miesięcy, a nawet lat [4]. W ciężkich przypadkach pozostają blizny rogówki lub spojówki [2].


Czy dzieci chorują na EKC?


Tak. Zakażenie szerzy się w szkołach i przedszkolach, a dziecko może przenosić wirusa także na domowników [2]. Dzieci badamy w ramach usługi Konsultacja okulistyczna dzieci.


Piśmiennictwo


  1. Salmon JF. Kanski’s Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach. Wyd. 10. Rozdz. 6: Conjunctiva. Elsevier; 2025.

  2. Varu DM, Mah FS i wsp. Conjunctivitis Preferred Practice Pattern. American Academy of Ophthalmology; 2023.

  3. Than T. Facts and Fiction About Adenoviral Conjunctivitis. Review of Optometry. 2022.

  4. Bloomenstein M. Conjunctivitis: Know Your Differentials. Review of Optometry. 2022.


Imię lekarza

Specjalizacja

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Powiązane problemy

Umów się na wizytę do specjalisty online

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

Add a Title

Add paragraph text. Click “Edit Text” to update the font, size and more. To change and reuse text themes, go to Site Styles.

Zobacz

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Usługi które mogą Ci pomóc

Umów się na wizytę do specjalisty online

Ostatnia modyfikacja:

11 listopada 2026 18:05:34

Skontaktuj się z nami, pomożemy Ci!

bottom of page