Zaktualizowano: 2 dni temu
Plastyka powiek górnych (blefaroplastyka) należy do najczęściej wykonywanych zabiegów okuloplastycznych [1]. Polega na usunięciu nadmiaru skóry powieki górnej, a w razie potrzeby także pasma mięśnia okrężnego oka i niewielkiej ilości tkanki tłuszczowej oczodołu [1, 2]. Wykonuje się ją ze wskazań czynnościowych, gdy nadmiar skóry utrudnia widzenie i codzienne funkcjonowanie, oraz ze wskazań estetycznych.
Dlaczego skóra powiek opada z wiekiem?
Skóra powiek jest bardzo cienka i ma niewiele tkanki podskórnej, dlatego zmiany związane z wiekiem pojawiają się w niej wcześnie [1]. Z czasem słabną włókna kolagenowe, skóra rozciąga się i układa w fałd, który przesuwa się w stronę skroni i może opierać się o rzęsy. Bruzda powiekowa staje się słabo widoczna [3].
Nadmiarowi skóry (dermatochalasis) często towarzyszy uwypuklenie tłuszczu oczodołu, częstsze u osób z nadwagą, a u osób szczupłych przeciwnie – zapadnięcie oka w oczodole [3]. U części pacjentów jednocześnie pojawiają się kępki żółte [3] – o nich więcej we wpisie Kępki żółte – dlaczego powstają i jak je leczymy?
Nadmiar skóry, opadanie powieki czy opadanie brwi?
Wrażenie opadającej powieki może mieć trzy różne przyczyny. Przy nadmiarze skóry brzeg powieki leży prawidłowo, a zasłania go fałd skóry. Przy opadaniu powieki (ptozie) obniżony jest sam brzeg powieki – leczenie jest wtedy inne, opisane we wpisie Opadające powieki (ptoza) – objawy, przyczyny i leczenie. Trzecią przyczyną jest opadanie brwi, które nasila nadmiar skóry powieki [1, 2].
Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Jeśli brew jest obniżona, koryguje się ją przed plastyką powiek lub razem z nią, ponieważ zbyt rozległe wycięcie skóry powieki przy opadniętej brwi obniża ją jeszcze bardziej [1].
Wskazania czynnościowe
Nadmiar skóry powiek górnych daje uczucie ciężkich powiek, ból w okolicy brwi i ból głowy, a gdy nawis opiera się o rzęsy – ograniczenie górnej części pola widzenia [1, 2]. W badaniu pola widzenia typowy jest ubytek w górnej części, przesunięty w stronę nosa; w skrajnych przypadkach nawis zasłania także widzenie centralne [3]. Badanie trzeba wykonać w odpowiednio szerokim zakresie – programy centralne, stosowane np. w jaskrze, nie wykazują tego ubytku [3].
Nawis skóry utrudnia też badanie dna oka i zabiegi na gałce ocznej. W fałdach skóry łatwiej namnażają się drobnoustroje, co przy operacjach takich jak usunięcie zaćmy zwiększa ryzyko zakażenia; dlatego leczenie chirurgiczne oka coraz częściej zaczyna się od korekty powiek [3].
W badaniu duńskim u pacjentów spełniających kryteria czynnościowe górna część pola widzenia poszerzyła się po zabiegu średnio o około 30 punktów procentowych, a wszyscy badani byli zadowoleni z wyniku [4].
Wskazania estetyczne
Najczęstszym powodem zgłoszenia się na kwalifikację jest chęć poprawy wyglądu okolicy oczu [3]. Pacjenci operowani ze wskazań estetycznych mogą mieć inne oczekiwania niż osoby z ograniczeniem pola widzenia, dlatego przed zabiegiem lekarz dokładnie omawia, co plastyka powiek może zmienić, a czego nie [1]. Zabieg nie usuwa zmarszczek w kącikach oczu ani cieni pod oczami i nie unosi brwi.

Co ocenia lekarz przed zabiegiem?
Kwalifikacja obejmuje [1, 2]:
pełne badanie okulistyczne z oceną ostrości wzroku,
wywiad o wcześniejszych zabiegach i iniekcjach w okolicy oczu,
ocenę ilości nadmiaru skóry i tłuszczu oraz położenia bruzdy powiekowej,
ocenę położenia brwi i brzegu powieki, aby wykluczyć ptozę,
sprawdzenie, czy powieki całkowicie się domykają, oraz ocenę filmu łzowego,
dokumentację fotograficzną i – przy wskazaniach czynnościowych – badanie pola widzenia.
Przed zabiegiem lekarz omawia przyjmowane leki. O odstawieniu leków przeciwkrzepliwych i przeciwzapalnych decyduje razem z lekarzem prowadzącym; zaleca się też ograniczenie palenia tytoniu na około dwa tygodnie przed zabiegiem, ponieważ zmniejsza to krwawienie [3].
Jak przebiega zabieg?
Lekarz zaznacza na skórze obszar do usunięcia, a następnie podaje znieczulenie miejscowe. Cięcie prowadzi się w bruździe powieki; usuwa się nadmiar skóry, a w razie potrzeby pasmo mięśnia okrężnego i niewielką ilość tłuszczu [1, 3]. Szczegóły przebiegu, czasu zabiegu i zaleceń opisuje strona Plastyka powiek górnych (Blefaroplastyka).

Czego można się spodziewać po zabiegu?
Po zabiegu powieki są lżejsze, a przy wskazaniach czynnościowych poszerza się pole widzenia [4]. W badaniu z losowym doborem grup plastyka powiek górnych zmniejszała subiektywne objawy suchego oka niezależnie od tego, czy usuwano pasmo mięśnia okrężnego [5].
Obrzęk i zasinienie ustępują zwykle w ciągu 1–2 tygodni. Rzadziej po zabiegu występuje niepełne domykanie powiek z wysychaniem rogówki – zwykle przejściowe, trwające od kilku tygodni do kilku miesięcy [6]. Usunięcie zbyt dużej ilości tłuszczu może zostawić zapadniętą bruzdę powiekową [2]. Bardzo rzadkim, ale groźnym powikłaniem jest krwawienie do oczodołu; silny ból, narastający obrzęk jednej strony lub pogorszenie widzenia wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem [1].
Gojenie blizny i jej pielęgnację opisuje wpis Blizny po plastyce powiek górnych – co warto wiedzieć?
Plastyka powiek górnych w Optima Medical
W Optima Medical w Krakowie plastykę powiek górnych wykonują lekarki zajmujące się chirurgią powiek. Zabieg poprzedza wizyta Kwalifikacja do zabiegów okuloplastycznych, podczas której lekarz ocenia wskazania i omawia z pacjentem plan zabiegu.
Zastanawiasz się, czy nadmiar skóry powiek jest wskazaniem do zabiegu? → Plastyka powiek górnych (Blefaroplastyka)
Piśmiennictwo
Korn BS i wsp. Basic and Clinical Science Course, Section 7: Oculofacial Plastic and Orbital Surgery. American Academy of Ophthalmology. 2024.
Salmon JF. Kanski’s Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach. 10th ed. Elsevier. 2025.
Nienartowicz K. Okulistyczne wskazania do blefaroplastyki powiek górnych. Przegląd Okulistyczny. 2023.
Jacobsen AG i wsp. Functional benefits and patient satisfaction with upper blepharoplasty – evaluated by objective and subjective outcome measures. Acta Ophthalmologica. 2017. doi:10.1111/aos.13385
Hollander MHJ i wsp. Impact of upper blepharoplasty, with or without orbicularis oculi muscle removal, on tear film dynamics and dry eye symptoms: a randomized controlled trial. Acta Ophthalmologica. 2022. doi:10.1111/aos.15036
Rodriguez-Garcia A i wsp. The etiologic and pathogenic spectrum of exposure keratopathy: diagnostic and therapeutic implications. Survey of Ophthalmology. 2025. doi:10.1016/j.survophthal.2025.03.001




