top of page
6 mar 2025
3 minut(y) czytania

Zaktualizowano: 5 dni temu


Bakteryjne zapalenie spojówek to zakażenie błony śluzowej, która pokrywa przednią powierzchnię gałki ocznej i wewnętrzną powierzchnię powiek. U dorosłych występuje rzadziej niż zapalenie wirusowe, które odpowiada za większość ostrych infekcyjnych zapaleń spojówek [1]. Postać ostra ma zwykle łagodny przebieg i często ustępuje samoistnie, jednak niektóre odmiany zakażenia wymagają pilnej diagnostyki i leczenia [2, 3].


Przyczyny i drogi zakażenia


Powiększone zdjęcie zaczerwienionego oka

Zakażenie szerzy się przez bezpośredni kontakt z wydzieliną z chorego oka, najczęściej za pośrednictwem rąk, ręczników lub kosmetyków [2]. U dorosłych najczęściej izoluje się Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis [2]. U dzieci dominującym patogenem jest Haemophilus influenzae, który według przeglądu z 2025 r. odpowiada za nawet 70% bakteryjnych zapaleń spojówek w tej grupie wieku [4].


Osoby noszące soczewki kontaktowe są bardziej narażone na zakażenia powierzchni oka, w tym na bakteryjne zapalenie rogówki, które może trwale obniżyć ostrość wzroku [5].


Objawy


Choroba zaczyna się zwykle nagle – od zaczerwienienia oka, uczucia piasku pod powiekami, pieczenia i wydzieliny. Często najpierw obejmuje jedno oko, a po jednym lub dwóch dniach także drugie [2]. Charakterystyczna jest wydzielina ropna lub śluzowo-ropna, która po nocy skleja powieki i rzęsy [2, 4]. Przekrwienie spojówki jest rozlane i silniejsze na obwodzie niż przy rąbku rogówki [2].


Świąd nie należy do typowych objawów zakażenia bakteryjnego. Gdy dominuje świąd, a wydzielina jest wodnista lub śluzowa, bardziej prawdopodobne jest alergiczne zapalenie spojówek [2]. Różnice między poszczególnymi postaciami opisuje strona Zapalenie spojówek – rodzaje, objawy i skuteczne leczenie.


Odmiany wymagające pilnej diagnostyki


  • Nadostre zapalenie spojówek – bardzo obfita ropna wydzielina narastająca w ciągu kilku godzin i wyraźny obrzęk powiek. Taki obraz nasuwa podejrzenie zakażenia dwoinką rzeżączki, które może szybko uszkodzić rogówkę i wymaga leczenia ogólnego [2, 3].

  • Zapalenie wtrętowe wywołane przez Chlamydia trachomatis – zakażenie przenoszone drogą płciową, o przewlekłym przebiegu, z grudkami na spojówce. Leczenie jest ogólne i obejmuje także partnera [2, 3].

  • Zapalenie spojówek u noworodka – zawsze wymaga badania okulistycznego i badań mikrobiologicznych [3].

  • Zakażenie Haemophilus influenzae u dziecka – może towarzyszyć mu zapalenie ucha środkowego (według podręcznika Kanskiego ryzyko sięga 25%), dlatego lekarz może zalecić leczenie ogólne [2, 4].


Rozpoznanie


Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu w lampie szczelinowej [3]. W typowej postaci ostrej badania mikrobiologiczne nie są potrzebne. Posiew wydzieliny z worka spojówkowego z oceną wrażliwości na antybiotyki wykonuje się przy przebiegu nadostrym, u noworodków, przy zakażeniu przewlekłym lub nawracającym oraz wtedy, gdy leczenie nie przynosi poprawy [2, 3]. Badanie pozwala również odróżnić zakażenie od innych przyczyn zaczerwienienia oka, opisanych na stronie Czerwone oko.


Leczenie


Około 60% ostrych bakteryjnych zapaleń spojówek ustępuje w ciągu 5 dni bez leczenia [2]. Krople lub maść z antybiotykiem, stosowane zwykle przez około tydzień, skracają czas trwania objawów i zmniejszają ryzyko przeniesienia zakażenia [2]. Według wytycznych Amerykańskiej Akademii Okulistyki żaden z antybiotyków stosowanych miejscowo nie ma udowodnionej przewagi nad innymi, dlatego wybór preparatu należy do lekarza [3]. Kropli zawierających steryd nie stosuje się bez badania okulistycznego [3].


Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny przerwać ich noszenie do co najmniej 48 godzin po ustąpieniu objawów i nie zakładać ich w trakcie leczenia antybiotykiem [2].


Jak ograniczyć przenoszenie zakażenia


  • częste mycie rąk, szczególnie po dotknięciu okolicy oczu i po zakropleniu leku,

  • osobny ręcznik i poszewka na poduszkę,

  • niedotykanie i niepocieranie oczu,

  • rezygnacja ze wspólnych kosmetyków do oczu oraz ze wspólnych kropli i maści [2, 3].


Kiedy potrzebna jest pilna wizyta


Pilnej oceny okulistycznej wymagają: ból oka, światłowstręt, pogorszenie widzenia, bardzo obfita ropna wydzielina, zapalenie spojówek u noworodka, objawy u osoby noszącej soczewki kontaktowe oraz brak poprawy mimo leczenia [2, 3, 5].


Dorosłych przyjmujemy w ramach usługi Konsultacja okulistyczna dorosłych, dzieci – w ramach usługi Konsultacja okulistyczna dzieci. Wizytę można umówić telefonicznie lub przez rejestrację on-line. Telefon i godziny pracy rejestracji są na stronie Kontakt.



Piśmiennictwo


  1. Bloomenstein M. Conjunctivitis: Know Your Differentials. Review of Optometry. 2022.

  2. Salmon JF. Kanski’s Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach. Wyd. 10. Rozdz. 6: Conjunctiva. Elsevier; 2025.

  3. Varu DM, Mah FS i wsp. Conjunctivitis Preferred Practice Pattern. American Academy of Ophthalmology; 2023.

  4. Williamson A. Painful Red Eyes in Our Littles: How We Can Help. Review of Optometry. 2025.

  5. Attar R. Contact Lens Complications: Recognition, Prevention and Management. Review of Optometry. 2024.


 
 

Bakteryjne zapalenie spojówek – objawy, przebieg i leczenie

Home

/

Skontaktuj się z nami, pomożemy Ci!

bottom of page