Zaktualizowano: 3 dni temu
Badanie gruczołów Meiboma (meibografia) – diagnostyka powierzchni oka
Dysfunkcja gruczołów Meiboma (MGD) stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zaburzeń powierzchni oka i istotny czynnik rozwoju zespołu suchego oka. Zaburzenie to prowadzi do nieprawidłowej stabilności filmu łzowego, zwiększonego parowania łez oraz przewlekłego stanu zapalnego powiek.
Jednym z kluczowych badań pozwalających ocenić stan gruczołów Meiboma jest meibografia – nieinwazyjne obrazowanie ich struktury i stopnia zachowania.
Czym są gruczoły Meiboma?
Gruczoły Meiboma to wyspecjalizowane gruczoły łojowe zlokalizowane w tarczkach powiek górnych i dolnych. Odpowiadają za produkcję lipidowej warstwy filmu łzowego, której zadaniem jest ochrona przed nadmiernym parowaniem łez oraz zapewnienie prawidłowego nawilżenia powierzchni oka (więcej w artykule „Film łzowy – budowa, rola i zaburzenia”).
Nieprawidłowe funkcjonowanie tych gruczołów prowadzi do:
destabilizacji filmu łzowego,
podrażnienia i stanu zapalnego,
objawów charakterystycznych dla suchego oka.
Na czym polega meibografia?
Meibografia wykonywana jest w ramach diagnostyki powierzchni oka, najczęściej u pacjentów z podejrzeniem zespołu suchego oka lub dysfunkcji gruczołów Meiboma.
Badanie polega na:
wykonaniu zdjęć gruczołów Meiboma w świetle podczerwonym,
ocenie ich liczby, kształtu i stopnia zaniku,
analizie drożności ujść gruczołów w lampie szczelinowej.
Wyniki badania pozwalają określić stopień zaawansowania MGD oraz zaplanować dalsze postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne.
Skala oceny meibografii (JENVIS)
stopień 1: wszystkie gruczoły zachowane,
stopień 2: zanik gruczołów do 33%,
stopień 3: zanik gruczołów od 33% do 66%,
stopień 4: zanik gruczołów powyżej 66%.
Jakie objawy mogą wskazywać na zaburzenia gruczołów Meiboma?
pieczenie i kłucie oczu,
uczucie suchości i „piasku” pod powiekami,
zmęczenie oczu,
dyskomfort podczas mrugania,
przejściowe zamglenie widzenia,
nadmierne łzawienie.
Jak przygotować się do meibografii?
Badanie jest całkowicie nieinwazyjne i nie wymaga szczególnego przygotowania. Zaleca się jednak:
przyjście bez makijażu i sztucznych rzęs,
zdjęcie soczewek kontaktowych co najmniej 15 minut przed badaniem,
zabranie dotychczasowej dokumentacji okulistycznej (jeśli jest dostępna).
Kiedy zaleca się wykonanie meibografii?
Badanie zalecane jest m.in.:
u pacjentów z objawami zespołu suchego oka,
przy przewlekłych zapaleniach brzegów powiek,
w przypadku podejrzenia MGD,
przed planowanymi zabiegami okulistycznymi,
jako element pogłębionej diagnostyki powierzchni oka.
O objawach, przyczynach i leczeniu stanów zapalnych powiek piszemy w artykule „Zapalenie brzegów powiek – objawy, przyczyny i leczenie”.
Co dalej po meibografii?
Meibografia stanowi element diagnostyczny, który pozwala ocenić przyczynę objawów i zaplanować dalsze postępowanie. U pacjentów z potwierdzoną dysfunkcją gruczołów Meiboma kolejnym krokiem może być pełna diagnostyka zespołu suchego oka, a następnie – w wybranych przypadkach – wdrożenie terapii ukierunkowanej na poprawę funkcji gruczołów.
Powiązane etapy diagnostyczno-terapeutyczne
kwalifikacja do terapii powierzchni oka,
nowoczesne metody leczenia MGD, w tym terapie aparatowe, takie jak Eye-Light (IPL + LLLT).
Zapalenie brzegów powiek wywołane przez nużeńca Łuski zaschniętej wydzieliny przy rzęsach Jęczmień powieki
