Zaktualizowano: 5 dni temu

Meibografia to bezbolesne badanie obrazowe, które pokazuje gruczoły Meiboma w powiekach. Wykonuje się ją przy podejrzeniu dysfunkcji gruczołów Meiboma (MGD) – jednej z najczęstszych przyczyn suchości oczu i przewlekłego zapalenia brzegów powiek.
Wynik pozwala ocenić, ile gruczołów jest zachowanych, a ile uległo zanikowi, i na tej podstawie dobrać leczenie.
Czym są gruczoły Meiboma?

Gruczoły Meiboma to gruczoły łojowe ułożone pionowo w tarczkach powiek, a ich ujścia leżą tuż za linią rzęs. W powiece górnej jest ich zwykle więcej niż w dolnej – w badaniach mediana wynosiła 31 w górnej i 26 w dolnej powiece (Wolffsohn i wsp., 2025). Wydzielina gruczołów tworzy tłuszczową warstwę filmu łzowego, która spowalnia parowanie łez. Więcej piszemy o tym w artykule „Film łzowy – budowa, rola i zaburzenia”.
Czym jest dysfunkcja gruczołów Meiboma (MGD)?
W dysfunkcji gruczołów Meiboma (ang. meibomian gland dysfunction, MGD) ujścia gruczołów się zatykają, a wydzielina zmienia ilość i skład. Z czasem część gruczołów skraca się i zanika. MGD jest główną przyczyną parującej postaci zespołu suchego oka – ma ją od 51,3% do 70,3% osób z suchym okiem (Stapleton i wsp., 2025). Szacuje się, że dysfunkcja gruczołów Meiboma dotyczy około 36% ludzi na świecie (Li i wsp., 2024).
Na zaburzenia pracy gruczołów Meiboma mogą wskazywać:
pieczenie i kłucie oczu,
uczucie suchości i piasku pod powiekami,
zmęczenie oczu, zwłaszcza przy pracy przy komputerze,
dyskomfort podczas mrugania,
przejściowe zamglenie widzenia, które poprawia się po mrugnięciu,
łzawienie,
nawracające gradówki.
MGD często idzie w parze z tylnym zapaleniem brzegów powiek. Objawy, przyczyny i leczenie omawiamy w artykule „Zapalenie brzegów powiek – objawy, przyczyny i leczenie”.
Na czym polega meibografia?
Gruczoły Meiboma fotografuje się w świetle podczerwonym po delikatnym odwinięciu powieki. Na zdjęciu widać je jako jasne pasma, a miejsca, w których ich brakuje, oznaczają zanik (Wolffsohn i wsp., 2025). Ocenia się powiekę dolną i górną, bo wynik jednej nie zawsze odpowiada drugiej (Wolffsohn i wsp., 2025).
Badanie jest bezbolesne i nie wymaga podawania kropli. Podczas tej samej wizyty ocenia się zwykle także ujścia gruczołów i ich wydzielinę w lampie szczelinowej oraz parametry filmu łzowego.
W komputerowym badaniu suchego oka meibografię wykonuje się zwykle razem z innymi pomiarami w jednym urządzeniu, na przykład w keratografie firmy Oculus. Wyniki zestawia raport JENVIS Pro Dry Eye. Łączy on pomiary – czas przerwania filmu łzowego, wysokość menisku łzowego, zaczerwienienie spojówek i meibografię – z kwestionariuszem objawów, pomaga określić typ suchego oka i w czytelnej, graficznej formie pokazuje, gdzie zaburzenia są największe (Tsotetsi i wsp., 2026).
Coraz częściej zdjęcia gruczołów ocenia oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję. Taka analiza jest szybsza i bardziej powtarzalna niż ocena „na oko”, choć wymaga jeszcze potwierdzenia w codziennej praktyce (Li i wsp., 2024). Wyniki pomiarów filmu łzowego z różnych urządzeń nie zawsze są porównywalne, dlatego badania kontrolne najlepiej wykonywać na tym samym aparacie (Chan i wsp., 2024).
Jak ocenia się wynik meibografii?
Ocenia się, jaka część gruczołów uległa zanikowi. Najczęściej stosuje się kilkustopniową skalę:
stopień 1: wszystkie gruczoły zachowane,
stopień 2: zanik gruczołów do 33%,
stopień 3: zanik gruczołów od 33% do 66%,
stopień 4: zanik gruczołów powyżej 66%.
Niewielki ubytek gruczołów występuje także u osób bez dolegliwości – w badaniach u osób bez objawów nie przekraczał 16,9% w powiece górnej i 28,7% w dolnej (Wolffsohn i wsp., 2025). Dlatego wynik zawsze interpretuje się razem z objawami i pozostałymi badaniami. Liczy się też długość gruczołów: to ona najlepiej odpowiada temu, jak gruczoły wydzielają (Wolffsohn i wsp., 2025).
Kiedy warto wykonać meibografię?
przy objawach zespołu suchego oka,
przy przewlekłym lub nawracającym zapaleniu brzegów powiek,
przy nawracających gradówkach,
przy podejrzeniu MGD w badaniu w lampie szczelinowej,
przed operacją zaćmy lub laserową korekcją wzroku, jeśli występują objawy suchości oczu,
do oceny efektów leczenia MGD.
Jak przygotować się do meibografii?
Badanie nie wymaga szczególnego przygotowania. Warto jednak:
przyjść bez makijażu oczu i sztucznych rzęs,
zdjąć soczewki kontaktowe co najmniej 15 minut przed badaniem,
zabrać dotychczasową dokumentację okulistyczną, jeśli jest dostępna.
Co dalej po meibografii?
Wynik pomaga dobrać leczenie. Przy łagodnych zmianach podstawą jest higiena powiek: ciepłe okłady, masaż i oczyszczanie brzegów powiek, które opisujemy w artykule „Higiena brzegów powiek – jak oczyszczać i masować powieki”. Przy nasilonych objawach lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne albo zabiegi w gabinecie, takie jak IPL i LLLT. Zabiegi światłem działają lepiej, gdy zanik gruczołów jest mniej zaawansowany (Jones i wsp., 2025). Łagodzą objawy, ale w badaniach nie odbudowywały gruczołów – ubytek widoczny w meibografii nie zmniejszał się trwale (Chan i wsp., 2025; Giannaccare i wsp., 2023). Dlatego diagnostyki nie warto odkładać.
W Optima Medical meibografia wchodzi w zakres usługi Komputerowe badanie zespołu suchego oka – Kraków, ale można ją wykonać także jako osobne badanie. Zabiegi IPL i LLLT wykonujemy w ramach usługi Leczenie zespołu suchego oka – Kraków. Jak działają te zabiegi i co mówią badania, opisujemy w artykule Leczenie suchego oka światłem IPL i LLLT – jak działa, dla kogo i co mówią badania.
Najczęstsze pytania
Czy meibografia boli?
Nie. Wymaga jedynie delikatnego odwinięcia powieki, a zdjęcie wykonuje się w świetle podczerwonym, którego nie czuć.
Co to jest MGD?
MGD to skrót od angielskiej nazwy dysfunkcji gruczołów Meiboma. Gruczoły wytwarzają zbyt mało wydzieliny albo wydzielinę o złym składzie, a ich ujścia się zatykają. Skutkiem jest nadmierne parowanie łez, suchość oczu i zapalenie brzegów powiek.
Czy zanik gruczołów Meiboma można cofnąć?
Gruczołów, które całkowicie zanikły, nie da się odbudować. Leczenie ma poprawić pracę gruczołów zachowanych i zmniejszyć objawy, dlatego wczesne rozpoznanie ma znaczenie.
Czy meibografię wykonuje się w soczewkach kontaktowych?
Nie, soczewki trzeba zdjąć co najmniej 15 minut przed badaniem.
Piśmiennictwo
Chan KE, Lau BSR, Lim BXH, Du R, Giannaccare G, Tong L, et al. Low-level light therapy and intense pulse light therapy in meibomian gland dysfunction. A systematic review and meta-analysis. Cont Lens Anterior Eye. 2025;48:102344.
Chan KY, Liao X, Guo B, Tse JSH, Li PH, Cheong AMY, et al. Ocular surface parameters repeatability and agreement – a comparison between Keratograph 5M and IDRA. Cont Lens Anterior Eye. 2024;47(6):102281. doi:10.1016/j.clae.2024.102281
Giannaccare G, Pellegrini M, Carnovale Scalzo G, Borselli M, Ceravolo D, Scorcia V. Low-Level Light Therapy Versus Intense Pulsed Light for the Treatment of Meibomian Gland Dysfunction: Preliminary Results From a Prospective Randomized Comparative Study. Cornea. 2023;42:141–144.
Jones L, Craig JP, Markoulli M, Karpecki P, Akpek EK, Basu S, et al. TFOS DEWS III: Management and Therapy. Am J Ophthalmol. 2025;279:289–386. doi:10.1016/j.ajo.2025.05.039
Li L, Xiao K, Shang X, Hu W, Yusufu M, Chen R, et al. Advances in artificial intelligence for meibomian gland evaluation: A comprehensive review. Surv Ophthalmol. 2024;69:945–956.
Stapleton F, Argüeso P, Asbell P, Azar D, Bosworth C, Chen W, et al. TFOS DEWS III: Digest. Am J Ophthalmol. 2025;279:451–553. doi:10.1016/j.ajo.2025.05.040
Tsotetsi TP, Nkoana PMW, Khan M. Dry Eye Disease And The Jenvis Dry Eye Report Diagnosis Tool: A Literature Review with Emphasis On African Populations. Clin Optom (Auckl). 2026;18:571948. doi:10.2147/OPTO.S571948
Wolffsohn JS, Benítez-Del-Castillo J, Loya-Garcia D, Inomata T, Iyar G, Liang L, et al. TFOS DEWS III: Diagnostic Methodology. Am J Ophthalmol. 2025;279:387–450. doi:10.1016/j.ajo.2025.05.033





