top of page
30 maj
4 minut(y) czytania

Zaktualizowano: 4 dni temu

Trądzik różowaty (rosacea) kojarzy się przede wszystkim z zaczerwienieniem twarzy, ale u wielu pacjentów choroba obejmuje także oczy. Trądzik różowaty oczny może dawać pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienienie brzegów powiek i nawracające gradówki. Według metaanalizy obejmującej 28 badań rozpoznanie trądziku różowatego ocznego ma około 10% osób z trądzikiem różowatym skóry, ale objawy ze strony oczu stwierdza się u ponad 40% z nich. U części pacjentów pojawiają się one wcześniej niż zmiany na skórze.

Dlatego przewlekłe podrażnienie oczu u osoby z rumieniem twarzy – a także bez widocznych zmian na skórze – warto skonsultować z okulistą.

Trądzik różowaty oczny – podrażnienie oczu i zaczerwienienie brzegów powiek

Czym jest trądzik różowaty oczny?

Powiększone zdjęcie zaczerwienionego oka

Trądzik różowaty oczny to przewlekła, nawracająca choroba zapalna brzegów powiek i powierzchni oka. Ma to samo podłoże co skórna postać rosacea: zaburzenia regulacji naczyń krwionośnych i nadmierną odpowiedź zapalną tkanek.

Kluczową rolę odgrywa dysfunkcja gruczołów Meiboma. Te niewielkie gruczoły w brzegach powiek wytwarzają lipidową warstwę filmu łzowego. Gdy ich wydzielina gęstnieje, a ujścia się zatykają, łzy szybciej odparowują, a powierzchnia oka staje się sucha i podrażniona.

U części pacjentów stwierdza się także zwiększoną liczbę nużeńca (Demodex) u nasady rzęs, co może nasilać stan zapalny brzegów powiek. Kolonizacja mieszków rzęs przez nużeńca jest jednym z wyjaśnień częstego współwystępowania zmian zapalnych skóry i objawów ocznych.

Nasilenie objawów ocznych nie zależy od nasilenia zmian skórnych. Łagodny rumień twarzy może towarzyszyć wyraźnym dolegliwościom ocznym i odwrotnie.


Objawy trądziku różowatego ocznego

Pacjenci najczęściej zgłaszają:

  • pieczenie, kłucie lub swędzenie oczu,

  • uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami,

  • suchość oczu, a paradoksalnie także łzawienie,

  • zaczerwienienie oczu i brzegów powiek,

  • nadwrażliwość na światło,

  • wahania ostrości wzroku, które poprawiają się po mrugnięciu,

  • sklejone rano rzęsy i strupki u ich nasady.

W badaniu okulistycznym mogą być widoczne między innymi:

  • poszerzone naczynka (teleangiektazje) na brzegach powiek,

  • zatkane ujścia gruczołów Meiboma i gęsta wydzielina,

  • przewlekłe zapalenie brzegów powiek,

  • nawracające gradówki i jęczmienie,

  • przekrwienie spojówek,

  • zmiany na rogówce – ubytki nabłonka, nacieki i nowe naczynia.


Kiedy trądzik różowaty oczny zagraża wzrokowi?

U większości pacjentów choroba ma przebieg przewlekły, ale łagodny. U części zapalenie obejmuje jednak rogówkę. Może to prowadzić do jej bliznowacenia i pogorszenia widzenia, a w rzadkich przypadkach do perforacji rogówki.

Pilnej konsultacji okulistycznej wymagają:

  • ból oka, który nie ustępuje,

  • wyraźne pogorszenie widzenia,

  • silny światłowstręt,

  • biała lub szara plamka na rogówce,

  • nasilone zaczerwienienie jednego oka.


Trądzik różowaty oczny u dzieci

U dzieci choroba przebiega często jako zapalenie brzegów powiek, spojówek i rogówki, zwykle rozpoznawane między 3. a 9. rokiem życia. Zmiany skórne bywają wtedy dyskretne lub nieobecne, dlatego objawy łatwo przypisać alergii albo nawracającemu zapaleniu spojówek.

Ryzyko uszkodzenia rogówki jest u dzieci wysokie. Nawracające jęczmienie i gradówki, światłowstręt oraz przewlekłe zaczerwienienie oczu u dziecka są wskazaniem do badania okulistycznego.


Diagnostyka trądziku różowatego ocznego

Rozpoznanie stawia okulista na podstawie wywiadu i badania. Nie ma jednego testu potwierdzającego chorobę – liczy się połączenie objawów ocznych oraz, jeśli występują, zmian skórnych twarzy.

Badanie może obejmować:

  • ocenę brzegów powiek, rzęs i spojówek w lampie szczelinowej,

  • ocenę wydzieliny gruczołów Meiboma po delikatnym ucisku powieki,

  • pomiar czasu przerwania filmu łzowego (TBUT),

  • barwienie powierzchni oka fluoresceiną,

  • meibografię, czyli obrazowanie budowy gruczołów Meiboma,

  • ocenę rzęs pod kątem obecności nużeńca.

Lekarz różnicuje trądzik różowaty oczny między innymi z alergicznym zapaleniem spojówek, zespołem suchego oka o innym podłożu, łojotokowym zapaleniem brzegów powiek oraz chorobami autoimmunologicznymi.


Leczenie trądziku różowatego ocznego

Trądzik różowaty oczny jest chorobą przewlekłą. Leczenie ma zmniejszyć objawy, ograniczyć zaostrzenia i chronić rogówkę. Okulista dobiera je do nasilenia zmian i często łączy kilka metod.

Higiena brzegów powiek

Podstawą leczenia jest codzienna higiena powiek: ciepłe okłady, delikatny masaż brzegów powiek i oczyszczanie ich specjalnymi preparatami. Pomaga to upłynnić wydzielinę gruczołów Meiboma i udrożnić ich ujścia.

Preparaty nawilżające

Krople nawilżające, najlepiej bez konserwantów, oraz preparaty z lipidami uzupełniają film łzowy i zmniejszają uczucie suchości.

Leczenie przeciwzapalne

W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zalecić leczenie miejscowe, na przykład cyklosporynę w kroplach, antybiotyk stosowany miejscowo (azytromycynę) lub preparaty działające na nużeńca. Krople ze steroidem stosuje się wyłącznie krótko i pod kontrolą okulisty.

Przy nasilonych lub nawracających zmianach rozważa się leczenie ogólne. Najczęściej jest to doksycyklina w niskiej dawce o działaniu przeciwzapalnym, a gdy tetracykliny są przeciwwskazane (na przykład w ciąży i u małych dzieci) – antybiotyk z grupy makrolidów. Leki te wydawane są na receptę, a o ich wyborze, dawce i czasie stosowania decyduje lekarz.

Zabiegi w gabinecie

U części pacjentów stosuje się zabiegi IPL (intensywne światło impulsowe) w okolicy dolnych powiek, często łączone z odblokowaniem gruczołów Meiboma. Zabieg zmniejsza liczbę poszerzonych naczynek przy brzegach powiek i poprawia pracę gruczołów. Inne metody to termopulsacja oraz mechaniczne oczyszczanie brzegów powiek.

Codzienna profilaktyka

  • ochrona oczu przed słońcem i wiatrem,

  • ograniczanie czynników nasilających rumień, takich jak alkohol, gorące napoje, ostre potrawy i sauna,

  • przerwy podczas pracy przy komputerze i świadome mruganie,

  • ostrożność przy makijażu oczu i dokładny demakijaż każdego wieczoru,

  • regularne wizyty kontrolne u okulisty.


Współpraca okulisty i dermatologa

Trądzik różowaty dotyczy zarówno skóry, jak i oczu, dlatego najlepsze efekty daje opieka obu specjalistów. Okulista ocenia powierzchnię oka i brzegi powiek, a dermatolog prowadzi leczenie zmian skórnych. Część leków stosowanych ogólnie działa jednocześnie na skórę i oczy, więc warto, by obaj lekarze znali pełny plan leczenia. Rozwijają się też nowe formy leków stosowanych na skórę twarzy, m.in. z nośnikami lipidowymi i liposomami, które mają zwiększać skuteczność leczenia i zmniejszać podrażnienie skóry.

O leczeniu skórnej postaci choroby przeczytasz we wpisie: Leczenie trądziku różowatego – terapia miejscowa i ogólna.


Podsumowanie

Trądzik różowaty oczny to częsta, a wciąż zbyt rzadko rozpoznawana postać rosacea. Przewlekłe pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienione brzegi powiek i nawracające gradówki – zwłaszcza u osoby z rumieniem twarzy – są wskazaniem do konsultacji okulistycznej. Wczesne rozpoznanie i regularna higiena powiek pozwalają kontrolować objawy i chronić rogówkę.


Piśmiennictwo

  • Mohamed-Noriega K., Loya-Garcia D., Vera-Duarte G.R. i wsp. Ocular rosacea: an updated review. Cornea. 2025;44(4):525–537. doi:10.1097/ICO.0000000000003785.

  • Kirkpatrick R.H., Nazzicone K., Biorac A. i wsp. Prevalence of ocular manifestations in cutaneous rosacea: systematic review and meta-analysis. Can J Ophthalmol. 2025;60(6):330–339. doi:10.1016/j.jcjo.2025.04.005.

  • Paiva-Santos A.C., Gonçalves T., Peixoto D. i wsp. Rosacea topical treatment and care: from traditional to new drug delivery systems. Mol Pharm. 2023;20:3804–3828. doi:10.1021/acs.molpharmaceut.3c00324.

  • Wang D., Zhang J., Wang B. i wsp. Current trends and future insights on rosacea treatment: a bibliometric analysis. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2025;18:3397–3412. doi:10.2147/CCID.S568058.

Trądzik różowaty oczny – objawy, diagnostyka i leczenie

Home

/

Skontaktuj się z nami, pomożemy Ci!

bottom of page