Zaktualizowano: 4 dni temu
Trądzik różowaty (rosacea) kojarzy się przede wszystkim z zaczerwienieniem twarzy, ale u wielu pacjentów choroba obejmuje także oczy. Trądzik różowaty oczny może dawać pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienienie brzegów powiek i nawracające gradówki. Według metaanalizy obejmującej 28 badań rozpoznanie trądziku różowatego ocznego ma około 10% osób z trądzikiem różowatym skóry, ale objawy ze strony oczu stwierdza się u ponad 40% z nich. U części pacjentów pojawiają się one wcześniej niż zmiany na skórze.
Dlatego przewlekłe podrażnienie oczu u osoby z rumieniem twarzy – a także bez widocznych zmian na skórze – warto skonsultować z okulistą.

Czym jest trądzik różowaty oczny?

Trądzik różowaty oczny to przewlekła, nawracająca choroba zapalna brzegów powiek i powierzchni oka. Ma to samo podłoże co skórna postać rosacea: zaburzenia regulacji naczyń krwionośnych i nadmierną odpowiedź zapalną tkanek.
Kluczową rolę odgrywa dysfunkcja gruczołów Meiboma. Te niewielkie gruczoły w brzegach powiek wytwarzają lipidową warstwę filmu łzowego. Gdy ich wydzielina gęstnieje, a ujścia się zatykają, łzy szybciej odparowują, a powierzchnia oka staje się sucha i podrażniona.
U części pacjentów stwierdza się także zwiększoną liczbę nużeńca (Demodex) u nasady rzęs, co może nasilać stan zapalny brzegów powiek. Kolonizacja mieszków rzęs przez nużeńca jest jednym z wyjaśnień częstego współwystępowania zmian zapalnych skóry i objawów ocznych.
Nasilenie objawów ocznych nie zależy od nasilenia zmian skórnych. Łagodny rumień twarzy może towarzyszyć wyraźnym dolegliwościom ocznym i odwrotnie.
Objawy trądziku różowatego ocznego
Pacjenci najczęściej zgłaszają:
pieczenie, kłucie lub swędzenie oczu,
uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami,
suchość oczu, a paradoksalnie także łzawienie,
zaczerwienienie oczu i brzegów powiek,
nadwrażliwość na światło,
wahania ostrości wzroku, które poprawiają się po mrugnięciu,
sklejone rano rzęsy i strupki u ich nasady.
W badaniu okulistycznym mogą być widoczne między innymi:
poszerzone naczynka (teleangiektazje) na brzegach powiek,
zatkane ujścia gruczołów Meiboma i gęsta wydzielina,
przewlekłe zapalenie brzegów powiek,
nawracające gradówki i jęczmienie,
przekrwienie spojówek,
zmiany na rogówce – ubytki nabłonka, nacieki i nowe naczynia.
Przeczytaj także: Zapalenie brzegów powiek – objawy, przyczyny i leczenie oraz Gradówka (chalazion): przyczyny, objawy, diagnostyka i możliwe postępowanie.
Kiedy trądzik różowaty oczny zagraża wzrokowi?
U większości pacjentów choroba ma przebieg przewlekły, ale łagodny. U części zapalenie obejmuje jednak rogówkę. Może to prowadzić do jej bliznowacenia i pogorszenia widzenia, a w rzadkich przypadkach do perforacji rogówki.
Pilnej konsultacji okulistycznej wymagają:
ból oka, który nie ustępuje,
wyraźne pogorszenie widzenia,
silny światłowstręt,
biała lub szara plamka na rogówce,
nasilone zaczerwienienie jednego oka.
Trądzik różowaty oczny u dzieci
U dzieci choroba przebiega często jako zapalenie brzegów powiek, spojówek i rogówki, zwykle rozpoznawane między 3. a 9. rokiem życia. Zmiany skórne bywają wtedy dyskretne lub nieobecne, dlatego objawy łatwo przypisać alergii albo nawracającemu zapaleniu spojówek.
Ryzyko uszkodzenia rogówki jest u dzieci wysokie. Nawracające jęczmienie i gradówki, światłowstręt oraz przewlekłe zaczerwienienie oczu u dziecka są wskazaniem do badania okulistycznego.
Diagnostyka trądziku różowatego ocznego
Rozpoznanie stawia okulista na podstawie wywiadu i badania. Nie ma jednego testu potwierdzającego chorobę – liczy się połączenie objawów ocznych oraz, jeśli występują, zmian skórnych twarzy.
Badanie może obejmować:
ocenę brzegów powiek, rzęs i spojówek w lampie szczelinowej,
ocenę wydzieliny gruczołów Meiboma po delikatnym ucisku powieki,
pomiar czasu przerwania filmu łzowego (TBUT),
barwienie powierzchni oka fluoresceiną,
meibografię, czyli obrazowanie budowy gruczołów Meiboma,
ocenę rzęs pod kątem obecności nużeńca.
Lekarz różnicuje trądzik różowaty oczny między innymi z alergicznym zapaleniem spojówek, zespołem suchego oka o innym podłożu, łojotokowym zapaleniem brzegów powiek oraz chorobami autoimmunologicznymi.
Przeczytaj także: Badanie gruczołów Meiboma (meibografia) – na czym polega i kiedy je wykonać.
Leczenie trądziku różowatego ocznego
Trądzik różowaty oczny jest chorobą przewlekłą. Leczenie ma zmniejszyć objawy, ograniczyć zaostrzenia i chronić rogówkę. Okulista dobiera je do nasilenia zmian i często łączy kilka metod.
Higiena brzegów powiek
Podstawą leczenia jest codzienna higiena powiek: ciepłe okłady, delikatny masaż brzegów powiek i oczyszczanie ich specjalnymi preparatami. Pomaga to upłynnić wydzielinę gruczołów Meiboma i udrożnić ich ujścia.
Przeczytaj także: Higiena brzegów powiek – jak oczyszczać i masować powieki.
Preparaty nawilżające
Krople nawilżające, najlepiej bez konserwantów, oraz preparaty z lipidami uzupełniają film łzowy i zmniejszają uczucie suchości.
Przeczytaj także: Zespół suchego oka – objawy, nowoczesna diagnostyka i skuteczne terapie.
Leczenie przeciwzapalne
W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zalecić leczenie miejscowe, na przykład cyklosporynę w kroplach, antybiotyk stosowany miejscowo (azytromycynę) lub preparaty działające na nużeńca. Krople ze steroidem stosuje się wyłącznie krótko i pod kontrolą okulisty.
Przy nasilonych lub nawracających zmianach rozważa się leczenie ogólne. Najczęściej jest to doksycyklina w niskiej dawce o działaniu przeciwzapalnym, a gdy tetracykliny są przeciwwskazane (na przykład w ciąży i u małych dzieci) – antybiotyk z grupy makrolidów. Leki te wydawane są na receptę, a o ich wyborze, dawce i czasie stosowania decyduje lekarz.
Przeczytaj także: Nużeniec oka (nużyca powiek) – objawy, przyczyny i leczenie.
Zabiegi w gabinecie
U części pacjentów stosuje się zabiegi IPL (intensywne światło impulsowe) w okolicy dolnych powiek, często łączone z odblokowaniem gruczołów Meiboma. Zabieg zmniejsza liczbę poszerzonych naczynek przy brzegach powiek i poprawia pracę gruczołów. Inne metody to termopulsacja oraz mechaniczne oczyszczanie brzegów powiek.
Zobacz w naszej ofercie: Leczenie zespołu suchego oka – Kraków.
Codzienna profilaktyka
ochrona oczu przed słońcem i wiatrem,
ograniczanie czynników nasilających rumień, takich jak alkohol, gorące napoje, ostre potrawy i sauna,
przerwy podczas pracy przy komputerze i świadome mruganie,
ostrożność przy makijażu oczu i dokładny demakijaż każdego wieczoru,
regularne wizyty kontrolne u okulisty.
Współpraca okulisty i dermatologa
Trądzik różowaty dotyczy zarówno skóry, jak i oczu, dlatego najlepsze efekty daje opieka obu specjalistów. Okulista ocenia powierzchnię oka i brzegi powiek, a dermatolog prowadzi leczenie zmian skórnych. Część leków stosowanych ogólnie działa jednocześnie na skórę i oczy, więc warto, by obaj lekarze znali pełny plan leczenia. Rozwijają się też nowe formy leków stosowanych na skórę twarzy, m.in. z nośnikami lipidowymi i liposomami, które mają zwiększać skuteczność leczenia i zmniejszać podrażnienie skóry.
O leczeniu skórnej postaci choroby przeczytasz we wpisie: Leczenie trądziku różowatego – terapia miejscowa i ogólna.
Podsumowanie
Trądzik różowaty oczny to częsta, a wciąż zbyt rzadko rozpoznawana postać rosacea. Przewlekłe pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienione brzegi powiek i nawracające gradówki – zwłaszcza u osoby z rumieniem twarzy – są wskazaniem do konsultacji okulistycznej. Wczesne rozpoznanie i regularna higiena powiek pozwalają kontrolować objawy i chronić rogówkę.
Piśmiennictwo
Mohamed-Noriega K., Loya-Garcia D., Vera-Duarte G.R. i wsp. Ocular rosacea: an updated review. Cornea. 2025;44(4):525–537. doi:10.1097/ICO.0000000000003785.
Kirkpatrick R.H., Nazzicone K., Biorac A. i wsp. Prevalence of ocular manifestations in cutaneous rosacea: systematic review and meta-analysis. Can J Ophthalmol. 2025;60(6):330–339. doi:10.1016/j.jcjo.2025.04.005.
Paiva-Santos A.C., Gonçalves T., Peixoto D. i wsp. Rosacea topical treatment and care: from traditional to new drug delivery systems. Mol Pharm. 2023;20:3804–3828. doi:10.1021/acs.molpharmaceut.3c00324.
Wang D., Zhang J., Wang B. i wsp. Current trends and future insights on rosacea treatment: a bibliometric analysis. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2025;18:3397–3412. doi:10.2147/CCID.S568058.





