Krótkowzroczność u dzieci – leczenie i kontrola w Krakowie

Krótkowzroczność u dzieci – leczenie i kontrola w Krakowie

Krótkowzroczność (miopia) to jedna z najczęstszych wad wzroku u dzieci w wieku szkolnym. Dziecko dobrze widzi z bliska, a gorzej z daleka – na przykład tablicę w szkole. U dzieci wada zwykle narasta, bo gałka oczna rośnie i wydłuża się bardziej, niż powinna. Dlatego leczenie polega nie tylko na dobraniu okularów, ale też na spowalnianiu narastania wady.

W Optima Medical w Krakowie prowadzimy dzieci z krótkowzrocznością od pierwszego badania przez cały okres leczenia. W jednej placówce pracują lekarze okuliści, lekarz strabolog, ortoptystka, optometryści i salon optyczny. Na miejscu dostępne są okulary hamujące postęp krótkowzroczności, soczewki kontaktowe na dzień i na noc oraz leczenie atropiną.

Objawy, które mogą świadczyć o krótkowzroczności

• mrużenie oczu przy patrzeniu w dal,

• siadanie blisko telewizora lub tablicy,

• trudności z odczytaniem napisów z daleka,

• bóle głowy i zmęczenie oczu,

• częste pocieranie oczu.

Dziecko rzadko samo mówi, że źle widzi – nie ma porównania. Krótkowzroczność u rodziców zwiększa ryzyko jej wystąpienia u dziecka. Więcej o wadach wzroku piszemy na stronie Wady refrakcji – krótkowzroczność, dalekowzroczność i astygmatyzm.

Dlaczego warto spowalniać krótkowzroczność

Im wyższa wada w dorosłości, tym większe ryzyko chorób siatkówki i plamki – każda dodatkowa dioptria zwiększa ryzyko zmian w plamce o ok. 67% (Chen i wsp., 2024). Według prognoz do 2050 roku krótkowzroczność może dotyczyć połowy ludzi na świecie (Bakunowicz-Łazarczyk i wsp., 2021). Żadna metoda nie zatrzymuje narastania wady w 100%, ale każda dioptria mniej ma znaczenie dla zdrowia oczu.

Metody kontroli krótkowzroczności

Metodę dobiera lekarz okulista do wieku dziecka, wielkości wady, tempa jej narastania i trybu dnia. Dostępne są:

• okulary hamujące postęp krótkowzroczności – w badaniu z randomizacją spowolniły narastanie wady o 52%, a wydłużanie gałki ocznej o 62% (Lam i wsp., 2020); kwalifikację opisujemy na stronie Kwalifikacja do soczewek okularowych hamujących postęp krótkowzroczności u dzieci,

• miękkie soczewki kontaktowe na dzień – w 3-letnim badaniu wada narastała o 59% wolniej (Chamberlain i wsp., 2019); dobór opisujemy na stronie Dobór soczewek kontaktowych MiSight 1 day,

• soczewki ortokeratologiczne zakładane na noc – w badaniu u dzieci duńskich gałka oczna wydłużała się o 59% wolniej (Jakobsen i Møller, 2022); dobór opisujemy na stronie Dobór soczewek kontaktowych ortokeratologicznych,

• krople z atropiną w niskim stężeniu – według konsensusu WSPOS spowalniają narastanie wady o 30–60% (Darusman i wsp., 2025); wyniki badań omawiamy w artykule Atropina w leczeniu krótkowzroczności u dzieci – co pokazują badania?,

• łączenie metod – u dzieci europejskich połączenie okularów hamujących z atropiną spowolniło narastanie wady o 70% (Nucci i wsp., 2023).

To jest wyrób medyczny, używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Porównanie wszystkich metod opisujemy w artykule Kontrola krótkowzroczności u dzieci: jak spowolnić progresję wady?, a o soczewkach – w artykułach Soczewki kontaktowe MiSight® 1 day w kontroli krótkowzroczności u dzieci oraz Soczewki ortokeratologiczne – jak działają i dla kogo są?.

Codzienne nawyki, które wspierają leczenie

Więcej czasu spędzanego na zewnątrz zmniejsza ryzyko pojawienia się krótkowzroczności (Kido i wsp., 2024). Polskie Towarzystwo Okulistyczne zaleca 1–3 godziny dziennie na świeżym powietrzu (Bakunowicz-Łazarczyk i wsp., 2021). Pomagają też przerwy w czytaniu i pracy przy ekranie, zachowanie odpowiedniej odległości od książki oraz dobre oświetlenie. Nawyki nie zastępują leczenia, ale je wspierają.

Jak wygląda opieka nad dzieckiem z krótkowzrocznością w Optima Medical

1. Pełne badanie okulistyczne – z oceną wady po kroplach i badaniem dna oka. Opisujemy je na stronie Konsultacja okulistyczna dzieci + badanie dna oka + dobór korekcji okularowej. Krótsze warianty wizyty to Konsultacja okulistyczna dzieci + badanie dna oka i Konsultacja okulistyczna dzieci.

2. Wybór metody – lekarz przedstawia możliwości i ich ograniczenia, decyzję podejmujemy wspólnie z rodzicem.

3. Dobór okularów w salonie optycznym lub soczewek kontaktowych u optometrysty.

4. Kontrole u okulisty zwykle co pół roku – z badaniem wady i dna oka. Zalecany, ale nieobowiązkowy jest pomiar długości gałki ocznej biometrem (badanie dodatkowo płatne).

5. Gdy potrzeba – ocena widzenia obuocznego (Diagnoza ortoptyczna – ocena współpracy oczu i funkcji widzenia) lub badanie u lekarza strabologa (Diagnostyka zeza).

Wszystkie usługi dla dzieci zebraliśmy na stronie Okulistyka dziecięca.

Najczęstsze pytania rodziców

Czy krótkowzroczność u dziecka może się cofnąć?

Nie. Żadna metoda nie zmniejsza wady, która już powstała. Celem leczenia jest spowolnienie jej narastania.

Czy zwykłe okulary zatrzymają narastanie wady?

Nie. Zwykłe okulary zapewniają ostre widzenie, ale nie wpływają na tempo narastania krótkowzroczności. Do tego służą metody opisane wyżej.

Jak często kontrolować wzrok dziecka z krótkowzrocznością?

Zwykle co pół roku. Termin kolejnej wizyty lekarz dostosowuje do tempa zmian.

Która metoda jest najlepsza?

Nie ma jednej metody dla każdego dziecka. O wyborze decydują wiek, wada, tempo jej narastania, tryb dnia i to, co dziecko zaakceptuje. Czasem najlepszy efekt daje łączenie metod.

Wizytę dla dziecka można umówić telefonicznie lub przez rejestrację on-line. Telefon i godziny pracy rejestracji są na stronie Kontakt. Placówka: ul. Mieczysława Medweckiego 7/U5, Kraków.

Piśmiennictwo

1. Bakunowicz-Łazarczyk A, Filipek E, Hautz W, Modrzejewska M, Szaflik J, Urban B; Polskie Towarzystwo Okulistyczne, Sekcja Okulistyki Dziecięcej i Leczenia Zeza. Wytyczne dotyczące postępowania w krótkowzroczności postępującej u dzieci i młodzieży. Polskie Towarzystwo Okulistyczne (wydanie własne). 2021:1–30.

2. Chen Y, Mueller A, Morgan I, Larkin F, Wang Y, Zeng J, et al. Best practice in myopia control: insights and innovations for myopia prevention and control – a round table discussion. Br J Ophthalmol. 2024;108(7):913–914. doi:10.1136/bjo-2023-325112

3. Lam CSY, Tang WC, Tse DY, Lee RPK, Chun RKM, Hasegawa K, et al. Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: a 2-year randomised clinical trial. Br J Ophthalmol. 2020;104(3):363–368. doi:10.1136/bjophthalmol-2018-313739

4. Chamberlain P, Peixoto-de-Matos SC, Logan NS, Ngo C, Jones D, Young G. A 3-year randomized clinical trial of MiSight lenses for myopia control. Optom Vis Sci. 2019;96(8):556–567. doi:10.1097/OPX.0000000000001410

5. Jakobsen TM, Møller F. Control of myopia using orthokeratology lenses in Scandinavian children aged 6 to 12 years. Eighteen-month data from the Danish Randomized Study: Clinical study Of Near-sightedness; TReatment with Orthokeratology Lenses (CONTROL study). Acta Ophthalmol. 2022;100(2):175–182. doi:10.1111/aos.14911

6. Darusman K, Kaur S, Leo SW, Morad Y, Nischal KK; World Society of Paediatric Ophthalmology and Strabismus. Myopia consensus statement 2025: interventions to slow the progression of myopia [Internet]. WSPOS; 2025 [cytowano 2026 paź 16]. Dostępne na: https://wspos.org/wp-content/uploads/2025/05/Myopia-Consensus-Statement2025.pdf

7. Nucci P, Lembo A, Schiavetti I, Shah R, Edgar DF, Evans BJW. A comparison of myopia control in European children and adolescents with defocus incorporated multiple segments (DIMS) spectacles, atropine, and combined DIMS/atropine. PLoS One. 2023;18(2):e0281816. doi:10.1371/journal.pone.0281816

8. Kido A, Miyake M, Watanabe N. Interventions to increase time spent outdoors for preventing incidence and progression of myopia in children. Cochrane Database Syst Rev. 2024;6(6):CD013549. doi:10.1002/14651858.CD013549.pub2